Passief-live

Vorige week hebben we een eerste oriënterende luchtdichtheidstest uitgevoerd om de luchtdichtheid van de woning te testen. Dit gebeurt met een blowerdoor: een grote ventilator die in de deuropening geplaatst wordt, waarmee een drukverschil (50 pascal) met de buitenomgeving gerealiseerd wordt.

De luchtdichtheid van het dak, de houtskeletwanden en het buitenschrijnwerk bleek op enkele eenvoudig te verbeteren details na zeer goed. Toch halen we momenteel slechts een n50-waarde van 1,5 (bij een drukverschil van 50 pascal ontsnapt er 1,5 keer het volume van de woning per uur langs de gebouwschil, via openingen zoals doorvoeren en kieren) wat op zich niet slecht is maar nog niet genoeg voor een passiefhuis waar een n50-waarde van 0,6 vereist is.

De oorzaak werd echter snel gevonden, de luchtdichtheid van de aansluiting van de houtskeletwanden met de betonnen vloerplaat is nog niet in orde. Om een goede continuïteit van de luchtdichtheid tussen de gevels en de vloerplaat te garanderen werd een strook dampscherm met tape bevestigd onderaan de wanden en met een kit verlijmd op de betonplaat. Om de kit te kunnen verlijmen op de betonplaat moest de ondergrond volledig droog en stofvrij zijn en dat bleek in werfcondities niet altijd even evident…

De gespoten vloerisolatie verbetert de hechting en dus de luchtdichtheid, maar her en der zijn er nog kieren die extra gedicht zullen moeten worden alvorens de chape geplaatst kan worden. Daarna zal nog een bijkomende kitvoeg geplaatst worden tegen de randen waar de chape aansluit met de gevels. Tot slot zullen ook de natuurstenen vloer en de cementvoegen de luchtdichtheid verder gunstig beïnvloeden.

En met deze bijkomende inspanningen zullen we (hopelijk) met glans slagen voor de definitieve luchtdichtheidstest!!!

Een passiefhuis is in de eerste plaats een huis met een zeer goede thermische isolatie van de gebouwschil (vloer, gevels, dak, buitenschrijnwerk), een uitmuntende luchtdichtheid en een performant ventilatiesysteem (systeem D) met warmterecuperatie. Hierdoor wordt de nodige energie voor verwarming tot een minimum beperkt en wordt het energieverbruik voor de elektrische installatie (verlichting, stopcontacten) en het energieverbruik voor warm water nagenoeg even belangrijk als het energieverbruik voor verwarming.

 
Hoewel de passiefhuisstandaard geen eisen oplegt voor het energieverbruik voor warm water en elektriciteitsverbruik, verdienen ze gezien hun aandeel ook de nodige aandacht. En hier kan domotica een belangrijke rol spelen. De domotica-installatie wordt dus in eerste instantie gebruikt om het energieverbruik verder in te perken en het gebruikscomfort te verhogen.
In de inkomhal van de woning vind je een bedieningspaneel met drie knoppen: eentje voor als het huis in gebruik is, eentje voor als de bewoners op uitstap zijn en eentje voor als je de woning voor langere tijd verlaat, waarbij de verlichting, de regenwaterpomp, enz… worden uitgeschakeld. Op dat moment worden ook het ventilatiedebiet en de temperatuur van de vloerverwarming volledig automatisch verlaagd. Heel simpel en gebruiksvriendelijk dus…

 
Door voor één geïntegreerd systeem te kiezen dat zowel de verlichting, verwarming, verluchting en zonnewering stuurt, krijg je een heel functioneel, zuinig en toch comfortabel huis.  Het weerstation aan de woning beschikt over een ingebouwde gps en weet daardoor het hele jaar door waar de zon zich bevindt. Men kan daarbij heel eenvoudig instellen vanaf welke zonnesterkte en welke binnentemperatuur de zonwering moet sluiten. In de zomer kan dat bijvoorbeeld bij een binnentemperatuur van 21°C zijn, in de winter 23°C. Als bewoners hoef je dus helemaal niks te doen. En als je per ongeluk het licht laten branden in de slaapkamer, wordt dat vanzelf uitgeschakeld als er voldoende daglicht wordt gemeten.
Het domotica-systeem werd uitgewerkt in samenwerking met Vecolux en wordt geïnstalleerd door RED.  E3-comfort staat in voor de implementatie van de online energie-monitoring. Meer info over de concrete domotica-installatie in dit project vind je hier.

In een passiefhuis worden de warmteverliezen tot een minimum beperkt door een goede thermische isolatie en een goede luchtdichtheid.  Maar als je huis zeer luchtdicht is, is er dan nog wel voldoende verse lucht? Het antwoord is volmondig ja!

Een ventilatiesysteem type D zorgt voor toevoer van verse lucht in de droge ruimtes (leefruimte en slaapkamers) en afvoer van verbruikte lucht in de natte ruimtes (berging, badkamer, wc).
De woningventilator is uitgerust met een warmtewisselaar zodat de warmte van de afgevoerde lucht gerecupereerd wordt om de toegevoerde lucht voor te verwarmen. Het thermisch rendement van de warmtewisselaar heeft een grote impact op de warmteverliezen in de woning en dus is het heel belangrijk een woningventilator met een hoog rendement te kiezen.
En net daar wringt het schoentje… De meeste fabrikanten geven een hoog rendement op, vaak rond de 90% maar beschikken niet over een passiefhuiscertificaat of een certificaat waaruit blijkt dat het rendement niet aanzienlijk lager is dan opgegeven in de eigen folders. We zijn dan ook blij dat we met de Paul Novus 300 verdeeld door Zehnder Group Belgium de Rolls Royce onder de woningventilatoren in huis halen. Deze ventilator haalt een rendement (met certificaat!) van meer dan 93%.

In een houtskelet is vrij veel plaats in vloeren en wanden zodat het voor de mensen van RED relatief eenvoudig is om de ventilatieleidingen weg te werken. Dit laat toe met stijve buizen te werken wat niet alleen het rendement van de installatie maar ook het latere onderhoud ten goede komt.

Meer info? Neem zeker eens een kijkje op www.beterventileren.be

In een passiefhuis is de warmtevraag zeer beperkt, namelijk maximaal 15kWh per m² per jaar, wat zeer weinig is. Voor een huis van 160m² netto vloeroppervlakte is dit dus 2400kWh elektriciteit, of 240m³ gas, of 240 liter stookolie per jaar…
Blijft de vraag hoe we de zeer beperkte overblijvende vraag voor verwarming gaan invullen.
Doordat de energiebehoefte voor verwarming zo beperkt is, is de verleiding groot om rechtstreeks elektrisch te gaan verwarmen. Het is echter zonde om voor verwarming een hoogwaardige energiebron als elektriciteit rechtstreeks te gebruiken, hoe miniem de warmtebehoefte in een passiefhuis ook is. Voor de elektriciteitsproductie van 1kWh is er immers ongeveer 2,5kWh  primaire energie (gas, steenkool, enz..) nodig.
Verwarmen met een houtgestookte kachel is in dit geval ook geen optie wegens het wisselend gebruik van deze vakantiewoning.
Uiteindelijk viel de keuze voor de verwarming van dit passiefhuis op een bodem/water-warmtepomp met een ‘mandensysteem’. Om de warmte uit de bodem te halen, moet je ofwel heel diep gaan boren ofwel heel je tuin openleggen op anderhalve meter diep. Dit mandensysteem, een relatief nieuwe technologie, is een combinatie van de twee. Een spiraalvormige buis wordt vier meter onder de grond geplaatst, iets dieper dan een regenwaterput zeg maar. De voordelen zijn dat je de graafwerken beperkt en maar een beperkte oppervlakte moet aanspreken.
Er ligt in het passiefhuis enkel vloerverwarming in de leefruimtes en de twee badkamers. In de slaapkamers wordt het door de met behulp van een warmtewisselaar voorgewarmde ventilatielucht nooit koud, dus daar zijn simpelweg geen verwarmingselementen aanwezig. Sanitair warm water, in dit huis goed voor 1/3 van het totale energieverbruik, wordt geleverd door diezelfde warmtepomp. De warmtepomp wordt gekoppeld aan een buffervat voor zowel sanitair warm water als vloerverwarming. Fotovoltaïsche zonnepanelen leveren de nodige elektriciteit voor de warmtepomp zodat Passief-live een nulenergiewoning is.

Om de warmteverliezen tot een minimum beperken is het niet alleen belangrijk goed te isoleren maar ook luchtdicht te bouwen. Op deze koude winterdagen merk je dat er veel koude binnenkomt langs allerlei kieren en spleten in onze woningen: onder de voordeur, langs de dampkap, langs de aansluitingen van de ramen, enz…  In een passiefhuis gaat er heel veel aandacht naar de luchtdichtheid van de gebouwschil. De luchtdichtheid wordt verzekerd door een luchtdichte laag in de gebouwschil (de vloeren, de wanden, de ramen en het dak). In ons geval zorgt het dampscherm (Isover Vario KM duplex) voor de luchtdichtheid. Het is echter van groot belang dat de luchtdichtheidslaag continu is. Er moet dan ook bijzondere aandacht besteed worden aan alle aansluitingen tussen de verschillende schildelen. Met behulp van speciale tape en lijm wordt alles netjes luchtdicht afgeplakt – met extra zorg voor de aansluiting van de ramen en de overgang tussen de funderingsplaat en de wanden.

De belangstelling voor een goede luchtdichtheid is een relatief nieuw gegeven voor aannemers en ontwerpers. Er valt dan ook nog veel over te leren. A33 architecten trok naar de werf om onder de deskundige leiding van de Isover-demonstrateur ingewijd te worden in de praktijk van de luchtdichtheid

Na het afwerken van de luchtdichting zal er een zogenaamde blowerdoor-test uitgevoerd worden om na te gaan of de voor passiefhuizen geldende luchtdichtheidseis n50 < 0,6 wordt gehaald. Binnenkort meer hierover.

Vandaag in de krant. Een gemiddeld gezin betaalt vandaag 30% meer voor zijn energiefactuur dan 3 jaar geleden.
Daarmee blijkt de trend van stijgende energieprijzen zich in een steeds sneller tempo verder te zetten. Samen met de brandstof voor ons vervoer heeft de energie nodig voor de verwarming van onze huizen  het grootste aandeel in de energiebehoefte van onze gezinnen. En daar maakt een passiefhuis het verschil. In een passiefhuis wordt de energievraag voor verwarming immers beperkt tot 15kWh per m² per jaar.
Een korte berekening maakt de energiebesparing meteen duidelijk:
Een passiefhuis van 200m² heeft slechts 300 liter stookolie nodig om de woning een heel jaar te verwarmen.
Een stookolietank van 1500 liter moet dus slechts na 5 jaar bijgevuld worden in plaats van minstens 1 keer per jaar…
Uiteraard bestaan er milieuvriendelijkere energiebronnen dan stookolie… De zeer beperkte energievraag van een passiefwoning kan op zeer diverse manieren ingevuld worden. Binnenkort meer hierover.
Bovendien gaan we nog een stap verder en hebben we de ambitie om de modelwoning volledig energieneutraal te maken: de modelwoning wordt een nulenergiewoning!